Bonsai

tin tức

Chăm sóc cây bonsai (P.2)









Trong bài trước chúng ta đã cùng tìm hiểu một số đặc điểm về các bộ phận của cây bonsai để biết cách chăm sóc cây tốt hơn. Trong bài viết này chúng ta cũng sẽ tiếp tục tìm hiểu thêm các bộ phận của cây, đặc điểm sinh trường...

Tầng tăng sinh

Nếu dùng móng tay cào nhẹ nhàng lên một cành con, bạn sẽ thấy một lớp có màu lục sáng nằm ngay bên dưới lóp ngoài của nó. Đây chính là tầng tăng sinh (cambium), là một lớp tế bào đơn độc bao quanh thân, cành và rễ cây. Tầng tăng sinh liên tục sinh sản những tế bào thực vật mới thuộc nhiều loại khác nhau cả phần trong lẫn phần ngoài của cây suốt mùa tăng trưởng. Chúng cũng có khă năng tạo ra các chồi rễ mới cũng như kết hợp với tầng tăng sinh của một cây khác, là khả năng được khai thác trong quy trình ghép cây.

Khi một cành to bị cắt trong mùa sinh trưởng cũng là lúc mà tầng tăng sinh hoạt động mạnh nhất, tầng này sẽ phản ứng với việc bị mất cành bằng cách tạo ra một khối chồi non lồi ra từ một vương miện từ giữa lớp vỏ ngoài và lớp dác gỗ để thay thế tán lá bị mất. Phần lớn các chồi này sẽ lần lượt bị chết do chen chúc nhau và do thiếu ánh sáng, những chồi mạnh nhất vẫn tiếp tục phát triển và khỏe mạnh.

Tầng tăng sinh cũng có nhiệm vụ tạo ra các mô “cuộn quanh” các vết thương để chữa lành chúng. Nếu bạn nhìn kỹ vào chỗ mới bị cắt thì bạn sẽ thấy được mô này nổi lên từ lớp giữa và lớp vỏ như thế nào.

Tầng gỗ


Bên trong tầng tăng sinh, các tế bào mà tầng này mới tạo ra sẽ hình thành tầng gỗ, là tầng dẫn lưu nước lên phần trên của cây. Việc hình thành các tầng gỗ mới hàng năm sẽ tạo ra các vòng tương ứng vào mỗi năm. Tầng gỗ vẫn hoạt động thêm một năm hoặc hơn tùy theo loài cây, và trong khi hoạt động, tầng này được hình thành cái gọi là dác gỗ. Đây là một nhóm những vòng bao quanh lõi. Tốc độ tăng trưởng của cây và kiểu mẫu của tế bào gỗ sẽ quyết định độ cứng và dạng thớ của cây đó.

Việc tạo ra tầng gỗ mới cũng giúp cố định tư thể của các cành khi chúng được uốn bằng dây kim loại. Khi sức căng của một tầng gỗ mới đã được phát triển mạnh đủ để chống lại phần gỗ cũ, chúng ta có thể loại bỏ dây kim loại, và cành được uốn sẽ vẫn giữ nguyên kiểu dáng. Các nhánh con được hình thành hoàn toàn từ tầng gỗ sẽ dễ uốn và dễ chấp nhận những hình dạng mới. Các cành lâu năm và có lõi sẽ cần nhiều thời gian hơn để uốn nắn. Sức căng được vận dụng để uốn loại cành này phải được tác động liên tục, vì cho dù trông như đã được cố định nhưng nó vẫn dần dần trở lại hình dạng ban đầu vì tầng gỗ mềm không thể cưỡng lại sức ép của phần lõi rắn chắc.

Tầng libe

Phía ngoài tầng tăng sinh, các tế bào mới sẽ hình thành tầng libe, là tầng phân phối các loại đường do lá tạo ra đến các bộ phận khác của cây. Khi các tế bào cũ của tầng libe bị thay thế hàng năm bởi các tế bào mới, chúng sẽ trở nên cứng và biến thành vỏ cây. Theo thời gian lớp vỏ càng ngày càng dày hơn và hầu hết trở nên xốp và rộp lên, bị tróc ra hoặc phát triển những khe nứt. Các loài khác nhau sẽ có sự hình thành các tế bào libe và thời gian hoạt động của các tế bào này khác nhau. Điều này giải thích được nguyên nhân dẫn đến các loài cây khác nhau có dạng vỏ mang đặc trưng khác biệt khi chúng trưởng thành.

Nguyên nhân giúp bonsai sống lâu:

Ngoài thiên nhiên, một cây khỏe mạnh sẽ tiếp tục phát triển cho tới khi cây đạt được chiều cao đã được quyết định bởi yếu tố di truyền thuộc loài của chúng. Khi đã đạt được chiều cao này, phần trên của cây sẽ phát triển theo chiều ngang và thường hình thành một vòm. Sau cùng, khoảng cách đã trở nên quá lớn giữa các rễ đang hoạt động ở ngoại biên của hệ thống rễ và tán lá đang ngày càng tăng khối lượng ở đầu các cành sẽ làm cho sức khỏe của cây trở nên xấu đi. Khi tán lá nhận không đủ lượng nước và dưỡng chất từ rễ, nó sẽ giảm khả năng cung cấp thỏa đáng các loại đường để phát triển những rễ mới và sẽ làm cho cây chết.
Những cây thường được cắt tỉa, như là những cây đã được xén ngọn hoặc những cây đã được trồng làm hàng rào, sẽ sống lâu hơn đồng loại để phát triển trọn vẹn vì chúng không bao giờ đạt được kích thước tối đa. Chúng không chết vì tuổi già, mà sống cho đến khi lõi cây bị thối rữa và gãy đổ.

Vì bonsai thường được kích thích tăng trưởng bằng cách cắt tỉa để tạo ra những cành con và các rễ mới khỏe mạnh nên chúng luôn phát triển một cách tích cực, cố gắng vươn đến tình trạng trưởng thành. Phần thực sự sống, tức là tầng tăng trưởng nằm giữa tầng gỗ và tầng libe luôn có tuổi đời chỉ một vài năm. Miễn sự tăng trưởng được diễn ra đầy đủ hàng năm để cung cấp thỏa đáng các tế bào cho tầng gỗ và tầng libe, thì về bản chất, cây bonsai sẽ trẻ mãi, và theo lý thuyết thì nó sẽ sống mãi.



Lá chuyển đổi nước từ đất và dioxit cacbon từ không khí thành các loại đường cần thiết qua một tiến trình được gọi là quang hợp. Nếu không có đủ ánh sáng, lá sẽ mất đi phần lớp diệp lục tố, là chất giúp cho lá thực hiện tiến trình này, từ đó chúng mất đi khả năng thực hiện chức năng của chúng.

Phần lớn các loài cây trồng trong chậu cần được che mát một phần, nhưng việc đặt chúng ở những vùng quá tối hoặc quá nhiều nắng đều gây hại cho chúng. Mặc dù tình trạng có quá nhiều nắng mang lại ánh sáng cần thiết cho cây nhưng sẽ làm cho lá bị nung nóng quá mức. Chúng sẽ nhanh chóng khép kín các lỗ khí để tránh tình trạng bị mất nước. Điều này sẽ làm cho lá ngưng hoạt động cho tới khi nắng bớt gay gắt. Trong khoảng thời gian ngưng hoạt động, lá không sử dụng các loại đường vì quy trình này dựa trên việc nước liên tục đi qua lá cùng với dioxit cacbon được hấp thu từ không khí qua cùng một lỗ khí.

Các kiểu lá

Các loài cây thường được sống trong một vùng được che mát một phần như là thạch nam azalea (cây khô) và cây thích Nhật Bản luôn có lá thanh mảnh và lớp của lá mỏng nên dễ chuyển thành màu nâu và bị khô nếu ở những nơi quá nhiều nắng hoặc phải chịu đựng loại gió khô hanh. Những loài cây sống ngoài vùng ngập nắng luôn có lá dày, dai và thường có lớp sáp bao phủ giúp chống lại sự mất nước, lớp sáp như thế cũng hiện diện trên lá của các loại thực vật sống ở những nơi quá lạnh. Phần lớn các loài cây thuộc loại tùng bách đều có lớp sáp trên lá để bảo vệ chúng trước thời tiết lạnh giá, cũng là đề ngăn ngừa tuyết và giá rét hình thành trên các lá hành kim của chúng.

Sự đa dạng về màu sắc và hình dạng của lá làm cho việc sưu tầm các loại khác nhau trở nên rất lý thú. Chúng cũng khác nhau đáng kể về kích thước cho dù là ở những cây cùng loài tùy theo điều kiện môi trường. Những cây sống gần khu vực được che mát một phần sẽ có lá lớn và màu xanh thẫm. Cũng những cây thuộc loại đó nếu được trồng trong chậu bonsai và đặt ở nơi tràn ngập nắng sẽ có lá nhỏ hơn rất nhiều và có màu không tươi.

Chồi

Hầu hết các loại cây đều có một chồi mầm nhỏ ở gốc mỗi cuống lá. Khi chồi phát triển vào mùa Xuân, phần lõi trung tâm của nó sẽ dài ra để hình thành cành con với lá được phân bổ ở các lóng dọc theo chiều dài của lá. Khi chồi nằm ở đầu tăng trưởng vươn dài ra, nó trải qua một chu kỳ gồm tăng trưởng, vươn dài ra và tái tạo không ngừng nghỉ. Nếu chồi này bị loại bỏ, năng lượng của cây sẽ chuyển sang một hoặc hai chồi khác nằm phía sau bên dưới cành con này.

Mỗi chồi được bao quanh bởi các vảy với các màu như là lục, nâu hoặc đỏ rực tùy theo loài. Các vảy này giúp những chiếc lá mỏng manh hình thành chưa trọn vẹn chống lại ánh nắng, mưa, giá rét và côn trùng gây hại. Thật ra những vảy này là những chiếc lá đã bị biến đổi và mỗi vảy cũng có một mầm phôi nằm bên dưới. Điều này giải thích việc một cành con mới sẽ nảy sinh từ gốc còn lại của chồi khi chồi bị cắt bỏ trong đợt tăng trưởng trong năm.

Chồi cũng được hình thành từ phần gỗ cũ khi cây bị cắt tỉa mạnh tay hơn hoặc khi cây bị tổn thương do kiệt nước hoặc do bị bệnh nấm tấn công. Tầng tăng sinh sẽ hoạt động để tái tạo tán lá bị mất bằng cách nhanh chóng phát triển những chồi mới mọc lên qua phần vỏ cây. Những chồi này được gọi là chồi tự sinh và có thể xuất hiện trên cành, thân và thậm chí là ở phần nằm gần mặt đất của các rễ già. Trong việc trồng bon sai, việc tạo ra các chồi tự sinh là then chốt vì chúng được chọn lựa sử dụng để cho mọc những cành con mới nhằm thay thế những vùng phát triển quá mức hoặc quá rậm rạp của tán lá.

Khi cây bắt đầu hoạt động lại trong mùa xuân saut thời gian tạm nghỉ, các chồi bắt đầu nở lớn. Những vạch nhỏ có màu nhạt sẽ xuất hiện ở bờ biên mỗi vảy khi chúng bắt đầu tách ra. Điều nay cho biết sự gia tăng hoạt động của rễ và báo hiệu thời điểm trồng lại cây trước khi tăng trưởng của cây đã tiến quá xa, không thích hợp với việc trồng lại.

Màu sắc trong mùa thu

Màu sắc sống động của cây vào mùa thu là những mặt đem lại nhiều thích thú nhất cho người thưởng ngoạn cây, chúng thay đổi từ màu vàng rực rỡ sang màu đỏ rồi đến tía. Các sắc tố này hiện diện nhiều trong khi các cành con trồi ra từ các chồi, nhưng chúng được che đậy bởi diệp lục tố. Các sắc tố khác là kết quả của những thay đổi hóa học xảy ra vào đầu mùa thu. Khi mùa thu đến, lá tạm ngừng việc tạo ra đường, diệp lục tố bị phân hủy và được tái hấp thu.

Có thể tạo ra sắc thu cho cây bằng cách đặt cây ở nơi ấm và có nhiều nắng trong những ngày cuối hạ và đầu thu, nhưng vào ban đêm phải để chúng ở nơi càng lạnh càng tốt. Cách làm này sẽ cực đại hóa tiến trình phân hủy diệp lục tố để giúp tạo màu vào ban ngày và cản trở sự tái bổ các chất này do cây bị lạnh vào ban đêm.

Đừng lo lắng khi bonsai bị rụng lá trước khi những cây có kích thước trọn vẹn trút bỏ lá của chúng. Hiện tượng này khá phổ biến, và dù làm cho bạn nản lòng nhưng nó không hề gây hại cho cây.


ĐT
http://meteorshades.com.vn
http://meteorshades.com.vn/portfolio-item/man-cuon/

«  1 2 3 4 5  ...  »