Bonsai

tin tức

Điều tiết ánh sáng, nước và không khí cho cây bonsai









Ánh sáng, nước và không khí là những yếu tố quan trọng để cây bonsai phát triển một cách tốt nhất. Tuy nhiên vấn đề mang tính quyết định nhất vẫn là cần điều tiết các yếu tố trên với những “liều lượng” như thế nào để tốt nhất cho cây?

Để có thể điều tiết cũng như chọn “chế độ” ánh sáng, nước và không khí phù hợp nhất cho cây thì trước tiên chúng ta cần hiểu được vai trò cũng như tác động của các yếu tố này đối với sự phát triển của cây.

Ánh sáng

Ánh sáng với một lượng thích hợp rất cần thiết để lá cây thực hiện tiến trình quang hợp cũng như tạo ra các loại đường để nuôi sống cây. Nếu được trồng/ để trong một môi trường râm mát thì lá sẽ phát triển theo hướng to thêm để hấp thụ được nhiều ánh sáng hơn. Lúc này các lóng (khoảng cách nằm giữa 2 tầng lá) cũng sẽ tăng chiều dài do cây đã cố vươn các cành con ra khỏi vòm che của các nhánh bên trên để đón được ánh nắng.

Ở môi trường được cung cấp đầy đủ ánh sáng thì chúng ta sẽ thấy lá cây nhỏ hơn, tương tự, các lóng cũng sẽ ngắn hơn. Tuy nhiên khi ở trong môi trường có ánh nắng quá gay gắt thì cây sẽ mọc ra các cành từ phần nằm gần thân của nó , nơi đã được che mát bởi tán lá nằm ở ngoài. Do vậy, chúng ta có thể sử dụng chiều dài của ngày thay vì nhiệt độ để kích hoạt các thời kỳ thay đổi theo mùa như là ra hoa hoặc rụng lá vào mùa thu.


Tuy nhiên bạn cũng cần nhớ rằng các loại cây khác nhau thì có những nhu cầu khác nhau về ánh sáng, do đó trước khi áp dụng cách trên để điều khiển sự phát triển của cây thì bạn cũng nên tìm hiểu thêm về thói quen của những cây phát triển trọn vẹn ngoài thiên nhiên cùng loài với cây bonsai mà bạn đang có.

Ví dụ, theo quy luật tự nhiên thì các loài như thông và bách xù ở những vách núi trơ trọi sẽ có sức chịu đựng môi trường nhiều nắng tốt hơn, phát triển chậm ở môi trường râm mát. Khi cây được đặt gần một bức tường thì sẽ phát triển mạnh mẽ ở hướng ngược lại, thậm chí phần được che mát sẽ bị chết.

Với cây thạch nam(azalea (cây khô), 2 loài sống ở bìa rừng và thung lũng, trong một môi trường vốn không được che chắn và nằm xa hướng mặt trời thì sẽ tạo ra những cành khỏe mạnh hơn. Lá của những cây đỏ như phong sẽ giữ được màu lâu hơn nếu được trồng trong  môi trường được che mát một phần, tuy nhiên nếu bạn muốn lá của nó có màu đỏ rực hơn thì có thể đem chúng ra phơi dưới trời nắng thu.



Với bonsai, bạn hãy cố gắng tạo và cho phép nó tiếp cận với một môi trường sống phù hợp nhất. Bonsai của bạn sẽ không bị chết vì quá nhiều hay quá ít ánh nắng vì tự bản thân nó biết cách thích ứng phù hợp, tuy nhiên nó sẽ có những biểu hiện cho bạn thấy rằng nó đang  “khổ sở và bất hạnh” như thế nào khi phải sống trong môi trường không phù hợp đó. 

Để điều tiết ánh sáng tốt cho cây thì bạn cũng đừng quên cách vài ngày lại xoay chậu bonsai một góc 90 độ để đảm bảo các vùng tán lá đều nhận được lượng ánh sáng như nhau.

Nước

Cũng như những cây trồng trong chậu khác, bonsai thường bị chết vì bị úng nước nhiều hơn là vì bị thiếu nước. Bonsai thường không chịu được tình trạng đất trồng trong chậu thường xuyên bị sũng nước, chưa kể tới một số loài bonsai cần được để rễ khô một khoảng thời gian nào đó trong năm.



Cũng có một số loài bonsai mà bạn không nên để đất trồng trong chậu bị khô hoàn toàn trong khoảng thời gian giữa 2 lần tưới. Nếu bạn không xác định được đâu là lúc cần tưới nước cho cây, bạn có thể cào nhẹ mặt đất để xem đất còn ẩm tới mức nào. Nếu đất chỉ hơi ẩm thì bạn có thể tưới thêm nước, nhưng đừng tưới thêm nếu thấy đất còn ướt. Trong khi thấy đất quá khô, bạn nên ngay lập tức ngâm nước theo kỹ thuật để đáng giá được mức độ ẩm của đất qua trọng lượng của chậu, từ đó có lượng tưới phù hợp.

Chất lượng nước

Nước mưa luôn là nguồn tưới tốt nhất cho mọi loại cây, thậm chí là ngay cả khi nước mưa đã bị nhiễm axit. Tuy nhiên, cây lại thường không nhận được lượng nước mưa thỏa đáng vào mùa hè. Để đảm bảo cung cấp đầy đủ nước mưa cho cây thì nhiều người đã chọn cách hứng và trữ nước mưa trong các bể chứa và tưới dần. Tuy nhiên nước mưa khi được trữ như vậy trong một thời gian dài có thể gây hại cho cây. Các loại bào tử nấm thuộc giống Phytophthora  trong không khí có thể xâm nhập vào nước và gây thối cây. Do đó nếu sử dụng cách trên, bạn nên nhớ đậy kín các thùng chứa của mình và thường xuyên sử dụng thuốc diệt trùng để làm sạch vòi nước cũng như diệt nấm.

Với những cây bonsai ưa đất chua và không có khả năng chịu được vôi thì bạn không nên tưới nước “cứng” hay có nhiều vôi cho cây. Để hóa giải nước cứng và vôi, chúng ta nên sử dụng đất hữu cơ có chứa axit và thường xuyên dùng một chất axit hóa đất (acidifier) riêng biệt.



Nếu cây bị nhiễm vôi quá nặng sẽ khiến cho rễ cây bị lộ ra ngoài và có một lớp vôi dày bọc thành lớp vỏ bên ngoài, điều này không làm cây chết nhưng ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ của chậu cây. Để loại bỏ lớp vỏ này, chúng ta có thể sử dụng bàn chải đánh răng để chà, và nhớ là đừng bao giờ tưới cây bằng các loại nước được làm mềm nhân tạo, các loại nước này sẽ thay thế canxi bằng natri, rất có hại cho cây.

Nước máy thường chứa các hóa chất có tác dụng khử trùng hoặc giúp cho răng của chúng ta cứng hơn….các chất này ở nồng độ thấp sẽ không gây hại khi chúng ta dùng nước máy để tưới cho cây. Tuy nhiên nếu nồng độ clo trong nước cao thì bạn nên lấy nước ra thùng và để nước trong một vài tiếng để clo bay hơi trước khi đem tưới cho cây.

Việc để cho nước lắng cũng sẽ làm cho nước có nhiệt độ bằng với nhiệt độ của môi trường xung quanh. Khi bạn dùng nước lạnh như đá tưới vào các chậu cây bị mặt trời chiếu nóng thì sẽ làm cho rễ cây bị “sốc” và gây hư hại tạm thời cho các chỏm tăng trưởng dễ bị hư của rễ.

Ngược lai, việc sử dụng nước có nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ của hệ thống rễ một vài độ sẽ làm cho cây “sảng khoái” hơn trong những ngày nắng nóng. Do đó bạn nên tưới nước cho cây vào lúc sáng sớm hoặc chiều tối để mang lại cảm giác sảng khoái cho cây. Trong trường hợp bạn sở hữu nhiều cây bonsai thì nên lắp đặt một hệ thống tưới dạng phun sương nhỏ để tưới cho chúng. Tuy nhiên hãy lưu ý là không để các ống vòi bị phơi nắng, sẽ khiến cho nước trong ống rất nóng, lúc này nếu muốn tưới cho cây thì bạn nên để nước chảy một lúc sau mới dùng tưới cho cây.

Cây thường nhận được nước tưới xuống từ bên trên. Nếu cây của bạn được trồng trong chậu thích hợp với mức thoát nước tự do của đất nằm ngay dưới viền đất chung quanh thì cách tưới như vậy sẽ không gây hại gì cho cây. Tuy nhiên bạn nên nhớ là lực tưới mạnh sẽ làm trôi lớp bề mặt của đất, đồng thời làm cho phần đất bên dưới bị nén chặt lại. 

Khi tưới bạn nên tưới vào khoảng trống giữa bề mặt của đất và bờ viền chung quanh chậu để làm cho đất ngấm nước hoàn toàn. Lặp lại quy trình này và để cho nước thoát ra từ các lỗ thoát nước, nếu không thấy nước thoát ra sau 2 lần tưới thì có nghĩa là đất bị nén quá chặt hoặc là đất không tốt, hoặc cũng có thể do các lỗ thoát nước đã bị bịt kín.

Hãy chắc chắn là bạn đã tưới toàn bộ bề mặt của đất , không bỏ sót khoảng đất ở phía sau cây . Đừng tưới một lượng nước như nhau cho tất cả các cây vào mỗi ngày mà hãy phụ thuộc vào hiện trạng của đất và nhu cầu của cây. Không nên tưới nước khi trời nắng gắt , nếu tưới thì hãy dùng nước đã được lắng từ 1 -2 giờ.

Kỹ thuật ngâm

Với những cây bonsai đã lớn và có rễ mọc đầy chậu, rễ rậm đến nỗi làm ngăn cản sự thấm của nước. Lúc này khi tưới nước bạn sẽ thấy nước chảy ra từ các lỗ thoát nước trong khi đất chưa hề được làm ẩm. Bên cạnh đó, những cây bonsai nội thất thường được trồng trong chậu đất không tơi xốp khiến cho việc thấm nước trở nên khó khăn hơn, trong những trường hợp này, chúng ta không thể sử dụng biến pháp tưới từ trên xuống như bình thường, thay vào đó, hãy áp dụng kỹ thuật ngâm.

Để thực hiện kỹ thuật ngâm, chúng ta đặt chậu cây vào một chiếc thau lớn hoặc là bỏ vào bồn tắm, sau đó cho nước từ từ vào thay cho đến khi nước bao phủ hoàn toàn mặt đất trong chậu cây. Lúc này bạn sẽ thấy bong bóng nổi lên vì nước đã thế chỗ cho không khí trong đất. Nếu không thấy bong bóng nổi lên thì có nghĩa là đất trong chậu quá chặt, do đó bạn cần ngâm lâu hơn cho tới khi thấy bong bóng nổi lên để chắc chắn là toàn bộ đất trong chậu đã được thấm nước, sau đó lấy chậu ra và nghiêng chậu để lượng nước thừa chảy ra ngoài.

Không khí

Tất cả các loài cây đều cần một nguồn khí trong lành để phát triển khỏe mạnh. Nếu sự lưu thông của không khí quanh lá hoặc rễ không tốt thì sẽ làm cho cât phát triển kém, ngoài ra còn là nguyên nhân làm xuất hiện các loại nấm. 

Để giữ cho không khí lưu thông hiệu quả, những cây bonsai cần được đặt trên bệ cao xấp xỉ với thắt lưng của bạn. Với những cây bonsai nội thất thì bạn nên có bệ riêng, còn những cây trồng ngoài trời thì nên được đặt trên những chiếc ghế dài đóng bằng gỗ. Cách làm này cho phép không khí có nhiệt độ bằng môi trường lưu thông tự do quanh mọi bộ phận của cây.



Trong trường hợp bạn đặt bonsai ở vị trí thấp hơn, không khí luân chuyển quanh cây sẽ có nhiệt độ thấp hơn so với nhiệt độ chung trong phòng. Còn nếu bạn đặt cao hơn thì không khí sẽ nóng hơn và khô hanh hơn.

Những cây bonsai trồng ngoài trời nếu được đặt quá thấp không chỉ bị ảnh hưởng bởi không khí trong lành xung quanh ít luân chuyển mà còn có nguy cơ bị tấn công bởi ốc sên hay những con mèo vờn lá.

ĐT
http://meteorshades.com.vn
http://meteorshades.com.vn/portfolio-item/man-cuon/

«  1 2 3 4 5  ...  »